Cyberbezpieczeństwo

Informacje ogólne
Realizując zadania wynikające z art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. z 2026 r. poz. 20, z późn. zm.), przekazujemy Państwu informacje pozwalające na zrozumienie zagrożeń występujących w cyberprzestrzeni oraz wskazujemy sposoby skutecznego zabezpieczenia się przed tymi zagrożeniami.

Cyberbezpieczeństwo, zgodnie z obowiązującymi przepisami, oznacza odporność systemów informacyjnych na działania naruszające poufność, integralność, dostępność i autentyczność przetwarzanych danych lub związanych z nimi usług oferowanych przez te systemy (art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa).

Współczesne zagrożenia w cyberprzestrzeni dotyczą zarówno instytucji publicznych, przedsiębiorstw, jak i osób prywatnych. Każdy użytkownik Internetu może stać się celem cyberataku, dlatego tak ważne jest stosowanie podstawowych zasad bezpieczeństwa.

Najczęstsze zagrożenia w cyberprzestrzeni
Phishing – wyłudzanie danych
Phishing polega na podszywaniu się przez cyberprzestępców pod zaufane osoby, instytucje lub firmy w celu wyłudzenia poufnych informacji, takich jak:

• dane logowania do poczty elektronicznej lub bankowości internetowej,
• numery kart płatniczych,
• dane osobowe,
• kody autoryzacyjne.

Przestępcy często wykorzystują wiadomości SMS, e-maile oraz fałszywe strony internetowe przypominające wyglądem strony banków, urzędów lub popularnych serwisów.

Jak się chronić:

• nie otwieraj podejrzanych załączników i linków,
• sprawdzaj dokładnie adres nadawcy wiadomości,
• nie podawaj haseł ani kodów jednorazowych,
• korzystaj wyłącznie z oficjalnych stron internetowych.
   

Ransomware – złośliwe oprogramowanie blokujące dane
Ransomware to rodzaj złośliwego oprogramowania, które szyfruje dane użytkownika lub blokuje dostęp do urządzenia, a następnie żąda okupu za ich odzyskanie.

Jak się chronić:

• regularnie wykonuj kopie zapasowe ważnych danych,
• aktualizuj system operacyjny i programy,
• korzystaj z aktualnego oprogramowania antywirusowego,
• nie instaluj programów z nieznanych źródeł.
   
  
  

Oszustwa internetowe i kradzież tożsamości
Cyberprzestępcy coraz częściej wykorzystują socjotechnikę, czyli manipulowanie użytkownikami w celu uzyskania pieniędzy lub danych.

Popularne metody oszustw:

• „na pracownika banku”,
• „na urzędnika”,
• „na policjanta”,
• „na znajomego lub członka rodziny”,
• fałszywe inwestycje internetowe,
• wyłudzanie kodów BLIK.

Pamiętaj:
Żaden pracownik banku, urzędu ani służb nie powinien prosić o podanie hasła, kodu SMS lub przekazanie pieniędzy w celu zabezpieczenia rachunku.

Deepfake i manipulacja treściami
Rozwój sztucznej inteligencji umożliwia tworzenie fałszywych nagrań audio i wideo przedstawiających osoby, które rzekomo wypowiadają określone słowa lub wykonują określone czynności.

Jak się chronić:

• zachowuj ostrożność wobec pilnych próśb o pieniądze lub dane,
• weryfikuj informacje w kilku źródłach,
• kontaktuj się bezpośrednio z osobą, której dotyczy wiadomość.
   
  
  

Podstawowe zasady bezpiecznego korzystania z Internetu
Aby zwiększyć swoje bezpieczeństwo w sieci:

• stosuj silne i unikalne hasła do różnych usług,
• korzystaj z uwierzytelniania dwuskładnikowego (MFA/2FA),
• regularnie aktualizuj urządzenia i aplikacje,
• nie korzystaj z otwartych, niezabezpieczonych sieci Wi-Fi do logowania do bankowości,
• ograniczaj ilość publikowanych informacji prywatnych w Internecie,
• sprawdzaj uprawnienia aplikacji instalowanych na urządzeniach,
• zachowaj ostrożność podczas odbierania wiadomości od nieznanych osób.
   
  
  

Bezpieczne urządzenia
Komputer, telefon oraz inne urządzenia podłączone do Internetu powinny być odpowiednio zabezpieczone.

Zaleca się:

• ustawienie blokady ekranu,
• korzystanie z aktualnego systemu operacyjnego,
• instalowanie aplikacji wyłącznie z oficjalnych sklepów,
• stosowanie zabezpieczeń antywirusowych,
• wyłączanie nieużywanych usług i funkcji,
• regularne wykonywanie kopii zapasowych.
   
  
  

Co zrobić w przypadku cyberataku?
W przypadku podejrzenia cyberataku:

• odłącz zagrożone urządzenie od Internetu,
• nie usuwaj podejrzanych wiadomości lub plików – mogą być pomocne przy analizie zdarzenia,
• zmień hasła do zagrożonych kont,
• skontaktuj się z administratorem systemu lub właściwą instytucją,
• zgłoś podejrzane zdarzenie odpowiednim służbom.

Incydenty związane z bezpieczeństwem w sieci można zgłaszać do właściwych zespołów reagowania na incydenty komputerowe.

Dodatkowe informacje:

- zestaw porad bezpieczeństwa dla użytkowników komputerów prowadzony na witrynie internetowej CSIRT NASK – Zespołu Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego działającego na poziomie krajowym: https://www.cert.pl/ouch/
- poradniki na witrynie internetowej Ministerstwa Cyfryzacji: https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/cyberbezpieczenstwo
- publikacje z zakresu cyberbezpieczeństwa: https://www.cert.pl/